Actualizado hace 2 minutos
Arazo honi aurre egiteko, lehenik eta behin, ziberjazarpena zer den zehazki ulertu behar dugu. Antzeko adina eta gizarte-ingurunea duten pertsonen artean telefono mugikorren, bideo-jokoen edo Interneteko plataformen bidez etengabe gauzatzen den jazarpen psikologikoa da.
Ikasgeletan fisikoki gertatzen den eskola-jazarpen tradizionalarekiko desberdintasun nagusia da ziberjazarpena bitarteko digitalen bidez soilik gauzatzen dela. Garrantzitsua da argitzea egintza horietan helduek parte hartzen badute edo sexu-indarkeria esplizitua gertatzen bada, beste kategoria bateko delitu penalak izan daitezkeela.
Sare sozialak dira eraso horien agertoki nagusiak. Jazarpena modu kaltegarri askotan gauzatzen da; besteak beste, biktimaren itxura fisikoari edo sexu-orientazioari buruzko irainak dituzten mezu beldurgarriak bidaliz. Beste batzuetan, bazterketa erabiltzen da, pertsona nahita plan eta jardueretatik kanpo utziz edo haren ospea hondatzeko zurrumurru faltsuak zabalduz. Halaber, oso ohikoak dira biktimaren jarduera digitalaren jarraipen obsesiboa, beldurra sortzeko helburuarekin, eta eduki intimoak baimenik gabe zabaltzea, mendeku gisa.
Etengabeko jazarpen horrek arrasto sakona uzten du hori pairatzen duten pertsonengan, bereziki nerabezaroa bezalako etapa zaurgarrian. Biktimek antsietatea, depresioa eta haserrea paira ditzakete, lo egiteko arazoak izan ditzakete eta autoestimua larriki kaltetu dakieke.
Kalte hori garaiz geldiarazteko, funtsezkoa da gure inguruko norbait isilean ziberjazarpena pairatzen ari dela antzematen jakitea. Pertsonaren jarreran gertatzen diren aldaketa txikiei arreta jartzea da laguntza eskaintzeko lehen urratsa.
Alarma piztu behar dizuten seinaleak
- Aldarte-aldaketa handiak: Behatu pertsona telefono mugikorra edo ordenagailua erabili ondoren triste, haserre edo oso urduri agertzen den.
- Pantaila ezkutatzea: Erreparatu ea pantaila azkar ezkutatzen duen jakinarazpen bat jasotzean edo norbait bat-batean hurbiltzean defentsiban jartzen den.
- Gizarte-isolamendua: Kontuan izan ea bat-batean sare sozial gogokoenak erabiltzeari uzten dion edo ohiko lagun-taldearekin ateratzeari uzten dion.
- Errutina-aldaketak: Susmoa hartu azkenaldian lo egiteko arazoak baditu, gosea galtzen badu edo ikasketetan nahiz lanean errendimenduak azalpenik gabeko beherakada izan badu.
Honela egin diezaiokezu aurre
- Datu pertsonalik ez eman.
- Probokazioei erantzunik ez eman.
- Eskura dituzun froga guztiak gorde.
- Gertatzen ari dena konfiantzazko pertsonei kontatu.
- Laguntza-telefono hauetara jo: 017: Zibersegurtasunaren Institutu Nazionalaren laguntza-kanal ofiziala da. 900 018 018: ANAR Fundazioaren laguntza-telefonoa da.