Matias Mujika Franco de Medinacelik eta Jon Gerediagak irabazi dituzte literatur itzulpen eta saiakerako Euskadi Sariak

Matias Mujika Franco de Medinaceli iruindarrak eta Jon Gerediaga bilbotarrak eskuratu dituzte euskararako literatur itzulpeneko eta euskarazko saiakerako Euskadi Literatura Sariak, 'Odisea' eta 'Izena eta izana: (hitz poetikoari buruz)' lanengatik, hurrenez hurren.

Era berean, gaztelaniazko literaturako Euskadi Saria Eli Tolaretxipiri eman zaio, 'Cuerpos pasajeros' lanagatik, eta Mikel Ayestaran saritu dute gaztelaniazko saiakerako modalitatean, 'Historias de Gaza: la vida entre guerras' lanari esker.

Hala jakinarazi du Andoni Iturbe Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuordeak astearte honetan Gasteizko Montehermoso Kulturunean egindako ekitaldian. Ana Lopez Kultura Sustatzeko eta Kultura eta Sormen Industrietako zuzendariak eta saritutako egileek ere parte hartu dute ekitaldian.

Iturberen hitzetan, "lau obra hauek literaturak har ditzakeen adierazpide askotarikoak erakusten dituzte, poesiatik eta itzulpengintzatik saiakerara eta lekukotzara arte. Euskadi Literatura Sarien bidez, egileak ez ezik, literatura-sorkuntza posible egiten duen kultur ekosistema osoaren ekarpena ere aitortu nahi dugu. Literatura ez baita kultur adierazpen hutsa; errealitate desberdinak ezagutzeko eta mundua hobeto ulertzeko tresna ere bada".

Horrela, Matias Mujika Franco de Medinacelik jaso du euskararako literatur itzulpeneko Euskadi Saria, Balea Zuria argitaletxeak argitaratutako 'Odisea' obragatik. Epaimahaiak "literatura unibertsaleko monumenturik handienetako baten itzulpen monumentala" dela adierazi du, eta, itzultzailearen trebetasun traduktologikoa ez ezik, "testu erraldoi bati euskarazko forma literario zaindua emateko erakutsitako sormen gaitasuna" ere nabarmendu du.

Era berean, epaimahaiak azpimarratu du itzulpenak euskal klasikoen eta bertsogintza tradizionalaren ezagutza sakona erakusten duela, eta greziar literatura klasikoko obra nagusietako bat irakurleari modu atsegin eta erakargarrian hurbiltzea lortzen duela. Halaber, hitzaurrean itzulpen prozesuari buruz egindako hausnarketa balioan jarri du.

Matias Mujika Franco de Medinaceli (Iruñea, 1961) itzultzailea eta editorea da. Filologia Klasikoko ikasketak egin ondoren, Itzulpen Masterra egin zuen. Frantsesetik, ingelesetik, alemanetik eta italieratik hainbat egileren lanak itzuli ditu euskarara, besteak beste, Goethe, Boccaccio, Maupassant, Joseph Roth eta Louis-Ferdinand Céline-renak. 2017an Euskadi Literatura Saria jaso zuen modalitate berean, François Villonen 'Testamentua' lanaren itzulpenagatik.

SAIAKERA

Bestalde, euskarazko saiakerako Euskadi Saria Jon Gerediagari eman zaio, Pamiela argitaletxeak plazaratutako 'Izena eta izana: (hitz poetikoari buruz)' lanagatik. Epaimahaiak azpimarratu du egileak "hitz poetikoaren boterean murgiltzeko eta esanahien eraikuntzari buruzko hausnarketa partekatzeko duen gaitasuna".

"Lanak poesiari buruzko gogoetatik harago jotzen du, identitatea, izatea, denboraren joana, heriotza, maitasuna, natura eta gizakiaren existentzia bera bezalako gaiak jorratuz", nabarmendu du.

Epaimahaiaren ustez, kalitate handiko literatur saiakera da emaitza, tradizio poetiko jakin baten ezagutza sakona erakusten duena eta irakurlea hausnarketara biltzea lortzen duena.

Jon Gerediaga Goitia (Bilbo, 1975) poeta, antzerkigilea eta antropologian doktorea da. Literatur eta antzerki sorkuntzari lotutako ibilbide zabala garatu du, eta Filosofiako irakaslea da Lauro ikastolan. 2024an Euskadi Literatura Saria irabazi zuen euskarazko literatura modalitatean, 'Zeru-lurren liburua' lanarekin.

Lau irabazle berriak joan den astean iragarritako beste hirurei gehitu zaizkie: Ixiar Rozas (euskarazko literatura), Yolanda Arrieta (euskarazko haur eta gazte literatura) eta Kike Ibañez Fernandez (literatur lanaren ilustrazioa).

Sariak emateko ekitaldia azaroaren 20an izango da, 18:00etan, Bilboko Euskal Museoan. Saridun bakoitzak 18.000 euroko diru saria jasoko du; gainera, saritutako lana beste hizkuntza batean argitaratzen bada, 4.000 euroko laguntza osagarria ere jaso dezake. Sari hauen bidez, Eusko Jaurlaritzak literatura-sorkuntza, talentu artistikoa eta obren nahiz haien egileen zabalkundea sustatu nahi ditu.