Iruzurrezko esteka batean klik egin dut, zer egin dezaket?

Actualizado hace 3 minutos

Akats baten ondorioz iruzurrezko esteka bat irekitzea, gaur egun phishing gisa ezagutzen dena, ohiko egoera da, eta ez du zertan hondamendia eragin behar azkar jokatzen baduzu. Esteka iruzurti horiek bankuak, sare sozialak edo enpresa ezagunak ordezkatzeko diseinatuta daude, zure datuak lapurtzeko edo zure gailuan birus bat sartzeko helburuarekin.

Arrisku nagusia da estekak saio-hasteko orri faltsu batera birbideratzea, benetakoaren oso antzekoa dena. Zure erabiltzaile-izena eta pasahitza sartzen badituzu, zibergaizkileek zure sarbide-datuak eskuratuko dituzte, zure kontuetarako sarbidea blokeatzeko, dirua lapurtzeko, mezu elektronikoak irakurtzeko edo zure nortasuna ordezteko. Gainera, kasu askotan, esteka irekitze hutsak malware-aren deskarga ezkutua eragin dezake; adibidez, idazten duzuna erregistratzen duten espioitza-programak edo zure fitxategiak bahitzen dituzten birusak, gero xantaia egiteko.

Zer egin behar duzu?

Ez sartu informaziorik: Oriak edozein datu eskatzen badizu, ez elkarreragin. Ez sakatu «atzera» edo «ezeztatu» aukeretan; itxi fitxa zuzenean (Windowsen, Ctrl+W erabiliz, eta Mac-en, Command+W) edo behartu aplikazioa ixtera mugikorrean.

Deskonektatu Internetetik: Aktibatu Hegazkin modua edo itzali Wi-Fi-a berehala. Horrek kanpoaldearekiko komunikazioa eteten du, eta malware-a guztiz deskargatzea edo lapurtutako informazioa erasotzaileei bidaltzea saihesten laguntzen du.

Malware-aren azterketa osoa egin: Gailua Internetera konektatu gabe dagoela, erabili antibirusa azterketa sakon eta osoa egiteko, ezkutuko edozein mehatxu aurkitu eta ezabatzeko.

Segurtasun-kopia bat egin: Gailua balizko birusetatik garbitu ondoren, gorde zure fitxategi eta dokumentu pertsonal garrantzitsuenak kanpoko disko gogor batean edo USB memoria batean, geroago sisteman kalterik dagoela antzematen baduzu ere.

Aldatu pasahitzak: Erabili garbi eta seguru dagoela dakizun beste gailu bat. Hasteko, aldatu posta elektroniko nagusiko eta online bankuko pasahitzak; sortu pasahitz luze eta bakarrak, eta aktibatu bi urratseko egiaztapena.

Egiaztatu jarduera susmagarririk dagoen: Hasi saioa zure kontuetan eta begiratu jarduera-historiala. Egiaztatu kokapen ezezagunetatik egindako sarbideak, baimenik gabeko konfigurazio-aldaketak edo zure bankuko transakzio ezohikoak.

Salatu phishing saiakera: Markatu jatorrizko mezua nahi ez den posta edo phishing gisa, zure posta-kudeatzailean, igorlea blokeatzeko. Ez ahaztu zure kontaktuei ere abisatzea, iruzurgileek zure kontua zure ingurukoak engainatzeko erabil ez dezaten.