Iñaki Viñaspre: “Bertsoetatik gehien gustatzen zaidana publikoarekin ematen den komunikazioa da”

Actualizado hace 6 minutos

Iñaki Viñaspre Gasteizko Abetxuko bertsolari ezaguna da, eta institutuan eman zituen urteetatik bertsolaritzaren eszenan aktiboki parte hartu du. Euskal tradizio honekiko grina bertsolaritzako hautazko ikasgaiekin hasi zuen, eta segituan jarraitu zuen bere prestakuntza bertso-eskolan, eta bertan iraun du gaurdaino. Urteetako eskarmentua du Viñasprek, eta bertsolari komunitatean ezagun bilakatu da, bai oholtzan duen sormenagatik, bai inprobisazioetan bere kideei entzuteko eta erantzuteko duen gaitasunagatik nabarmenduz. 2026ko Arabako Bertsolari Txapelketako irabazlea, Viñasprek ideien eta komunikazioaren garrantzian oinarritutako estiloa landu du, publikoarekiko interakzioa eta beste bertsolari batzuekiko konplizitatea baloratuz. Bere ibilbidean zehar, Iñaki Viñaspre, Manex Agirre, Ruben Sánchez eta Oihane Perea bezalako bertsolariekin konpartitu du oholtza, bertsolari bezala bere garapenean lankide eta erreferente izan direnekin.

Hasteko, zorionak! txapela irabazi duzu berriz ere. 

–Bai! Eskerrik asko. Egun hunkigarria izan zen, oso egun polita bezala gogoratzen dut. Oso bertsolari talde jatorra ginela iruditzen zait, oso final polita izan zela, bai han zegoen publikoagatik, bai gure artean izan genuen giro onagatik; asko gozatu genuen elkarrekin bertsotan eta egun hartako oroitzapen ederra dut. 

Espero zenuen berriro irabaztea?

–Ez, ez nuen uste irabaziko nuenik; gazteak indar handiz ikusten nituen eta. Iruditzen zait 20-30 urte bitarteko belaunaldi oso polita dugula. 

Noiz deskubritu zenuen bertsolaritzarekiko duzun grina, eta zerk bultzatu zintuen horretan profesionalki aritzera?

–Bada, institutu garaian deskubritu nituen bertsoak; egia da lehen eskolan zerbait landu genuela, baina institutuan bazegoen hautazko bertsolaritza ikasgai bat. Hautazko horretan hasi nintzen, egia esan oso gustura, eskolartekoan parte hartu nuen, hurrengo urtean bertso-eskolan hasi nintzen eta, ordutik, gaur arte.

Oholtzara igo eta inprobisatzeko gaia ematen dizutenean, nola antolatzen zara mentalki segundo gutxi batzuetan ideiak bertso bihurtzeko?

–Beno, antolatzearena... ez dakit asko antolatzen naizen edo zuzenean egin behar dudan lehenengo gauza gehien gustatzen zaidan edo gehien erakartzen nauen ideia bilatzea den; batzuetan ez duzu horretarako denborarik eta bururatzen zaizun lehen edo bigarren ideiarekin hasi behar duzu bertsoa. Ondoren, bertsolariok beti pentsatzen dugu aurrena bukaeran, gero errimetan eta gero bertsoa osatzen dugu.

Eta une horretan zer da zailena?

–Bada, une horietan niretzat zailena da ideia ez etortzea, gaiak ezer ez esatea edo baliagarria izan daitekeen biderik ez irekitzea.

Nola definituko zenuke zure estiloa?

–Uf, galdera zaila iruditzen zait. Ez nuke definituko. Ideiei garrantzia ematen diedala esango nuke, besteek esaten dutena erantzuteari, eta hortik aurrera, besteek erabaki dezatela zer estilo dudan.

Gai batzuetan erosoago sentitzen zarela uste duzu, edo denetan berdin?

–Uste dut beti daudela erosoago sentiarazten zaituzten gaiak, edo irteera errazago aurkitzen ditudanak.

Adibidez?

–Ez dakit, gaia entzun beharko nuke eta behin entzunda esango nizuke: “hau bai” eta “hau ez”. Ez da izaten hainbeste gai jakin bati buruzkoa, baizik eta gai horrek zuri une horretan esaten dizunari buruzkoa. Eta asko esaten badizu eta irteera desberdinak ikusten badizkiozu, beti errazten du gure lana.

Kanpotik oso zaila dirudi denen aurrean bertso bat inprobisatzea; zer esango zenioke hasten ari den norbaiti?

–Nik beldurrik gabe egiteko esango nioke; denok, hasi garenean, bertso ahulagoak egin ditugu, eta apurka-apurka bertsotan egiteko gure modua leundu dugu. Uste dut hasieran beldur handia dagoela zer nahi duzun zehazki ez esateko edo trabatzeko, baina uste dut prozesu horretatik igaro behar dugula. Hau da, bertsoaren amaierak, errimak, metrika, dena hobetuz joango da.

Zer gustatzen zaizu gehien honetatik?

–Niri gustatzen zait publikoarekiko komunikazio hori. Eszenatokian zaudenean, batzuetan bakarrik zaudela ematen du, batez ere bakarkako lanetan, baina berez komunikazio egoera batean zaude. Jende guztiari jakinarazten ari zara eman dizuten gaiari buruzko bertso batzuk dituzula aurrean. Bi gauza aipatu nahi nituzke. 

Noski. Aipatu.

–Alde batetik, beste bertsolariek egin zuten lana oso ona iruditu zitzaidan. Oso gustura sentiarazi ninduten eszenatokian eta horrek ere asko erraztu zuen nire lana, eta oso belaunaldi polita datorkigula iruditzen zait. Eta gero, beste alde batetik, ba Martxoak 3ko elkartetik jantzi zidaten txapela eta niretzat hori ere oso berezia izan zen, Araban duen garrantziagatik.