Arabako ehun urtetik gorako saltokiak bizirik jarraitzen duten enpresa-mapa berezi baten adierazgarri dira oraindik ere, eta haien ibilbide luzeak lurraldearen garapen sozial eta ekonomikoan izan duen pisua jarri du agerian Vital Fundazioak.
Horren harira, Vital Fundazioak 175. urteurrenaren testuinguruan ekitaldi berezi bat antolatu zuen, mende bat baino gehiagoko historia duten eta jardunean jarraitzen duten 22 saltokiri aitortza egiteko. Helburua ez da soilik omenaldia egitea, baizik eta sektore horrek lurraldean izan duen erresistentzia, egokitzeko gaitasuna eta gertutasunaren balioa azpimarratzea.
Sari horien bidez, Vital Fundazioak aitortu nahi izan zuen saltoki horiek belaunaldiz belaunaldi irauteak dakarren ondare ekonomiko eta soziala, eta nola bihurtu diren tokiko identitatearen parte. Jon Urresti Vital Fundazioko presidenteak nabarmendu zuenez, “beren ibilbideek eta herritarren eguneroko bizitzan egindako ekarpenak merezi dute esker ona, miresmena eta errespetua”.
Aitortza-ekitaldia Gasteizko Arkabia aretoan egin zen, eta aurretik mahai-inguru bat ere izan zen, non mendeurrena gainditu duten saltokietako ordezkariek sektorearen egungo erronkak eta etorkizuneko aukerak jorratu zituzten.
Omenduen zerrendan Arabako merkataritza-historiaren parte diren izen ezagunak ageri ziren: Eguía kafeak, Elcid oinetakoak, Canuto sarraila denda, Círculo Vitoriano, Goya konfiturak, Ferreiro aizto denda, El Globo, Puente eta Zulueta farmaziak, Mendia Optika, Nalda gozotegia, Junguitu ehunak, Moreno oinetakoak, Moraita gaztandegia, Carlota urdaitegia, Sosoaga gozotegia, La Vitoriana okindegia, Victofer artisau kontserbak, Pinedo jantzigintza, Katxarritos Jauregui, Coello aizto denda eta Roiz oinetakoak.
Ekitaldia 20:30ean egin zen Arkabia aretoan, eta herritarrek parte hartzeko aukera izan zuten aurrez erreserba eginda Vital Fundazioaren webgunearen bidez.
BESTE GAI BATZUK
Beste gai batzuekin jarraituz, Eusko Jaurlaritzako Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak tamaina txiki eta ertaineko saltokien baskula eta balantza komertzialak egiaztatzeko kanpaina bat egin zuen 2025ean, eta ikuskatutakoen erdiek baino gehiagok ez zuten aldeko egiaztapenik indarrean.
Jaurlaritzatik jakinarazi dutenez, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailak urtero egiten dituen kontrol metrologikoko kanpainen esparruan, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) tamaina txiki eta ertaineko 339 saltokitan kokatutako 650 baskula eta balantza komertzialen egiaztapen metrologikoaren egoera ikuskatu zuen iaz.
Kate baten parte izateagatik, izen komertzial berarekin identifikatuta egoteagatik edo tokiko merkatuetan multzokatuta egoteagatik hautatu ziren establezimenduak. Guztira 39 euskal udalerri sartu ziren, biztanleriaren eta kokapen geografikoaren arabera aukeratuak, hiru hiriburuak barne.
Bada, ikuskatutako baskula eta balantza komertzialen %53k ez zuen aldeko egiaztapen metrologikorik indarrean, eta %36k bazuen egiaztapena. Gainerako %11 pisatzeko tresna berriak ziren, bi urte baino gutxiagoko antzinatasunarekin, eta ez zuten gainditu bi urteko epea lehen egiaztapen metrologikoa egitera behartuta egoteko.
Lortutako emaitzen ondorioz, Industria, Trantsizio Energetiko eta Jasangarritasun Sailaren lurralde ordezkaritzek dagozkion zuzenketa errekerimenduak egin dizkiete bat ez datozen baskula eta balantza komertzialen titularrei, eta, oraingoz, bederatzi zehapen espediente hasi dira.
Egiaztapen metrologikoak egiteko baimena duen erakunde batek pisatzeko tresna bat egiaztatzen duenean, aldeko egiaztapena izaten badu, etiketa bat jartzen dio begien bistako lekuren batean. Bertan, hilabeteari eta urteari dagozkien laukitxoak zulatuta, egindako egiaztapenaren azken balio eguna adierazten da.