Donostia – Gizarte-bonu elektrikoari atxikitako baliabide ekonomiko gutxien dituzten Espainiako etxeen kopurua %9 hazi da uztailera bitartean, Errusiak Ukraina inbaditzearen ondorioz Europa jasaten ari den energia-krisiak markatutako ekitaldian. Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalaren (CNMV) azken txostenaren arabera, joan den uztailaren amaieran errentarik txikieneko Espainiako 656.086 etxek jasotzen zuten kalteberatasun larriko kontsumitzaileei argindarraren fakturan aplikatzen zaien deskontua, eta 2021aren itxieran, berriz, 602.202 etxek zuten hobari hori.
Aipaturiko familia horiei soilik kalteberatzat jotzen diren 597.452 familiak ere gehitu behar zaizkie; horien artean sartzen dira edozelako errenta duten familia ugari guztiak, eta kaltebera larriak baino merkatze txikiagoz baliatzen dira, eta horien kopurua uztailera arte %2 inguru jaitsi da 2021aren amaierako datuarekin alderatuta. Besterik gabe MLBNk kalteberatasun-maila handiagoa duten Espainiako etxeen unitateei buruz emandako datuak soilik aztertuz gero, gizarte-bonuaren 503.440 onuradun gehienez ere lau kideko familia-unitateak eta etxea partekatzen duten bizikideak dira; 101.226, berriz, errenta baxuak dituzten familia ugariak dira, eta 50.167 pentsiodunak.
Gizarte-bonu elektrikoa eskuratu ahal izateko, urteko gehieneko errentaren baldintza jakin batzuk bete behar dituzte familiek, familia ugarien kasuan izan ezik, horiek berez hartzen baitira kontsumitzaile kalteberatzat, urteko diru-sarrerak kontuan izan gabe.
Kontsumitzaile kaltebera larrien kasuan, ezin dute urteko 6.000 eurotik gorako sarrerarik izan banakako eskatzaileen kasuan, eta 16.212 eurokoa da muga familia ugarien kasuan. Kontsumitzaile kalteberen-tzako laguntza automatikoki jaso-tzen da familia ugarien kasuan, eta, familia ugaria ez bada, bizikidetza-unitatearen diru-sarrerak, oro har, ezin dira 12.000 eurotik gorakoak izan, nahiz eta zenbateko hori handitu egiten den etxekoen unitateko kideen kopuruaren arabera.
Urriaz geroztik eta 2023ko abenduaren 31ra arte, etxe unitate pobreenek %80ko deskontua dute argindarraren fakturaren gainean, eta kalteberenek, berriz, %65eko hobaria. Historikoki, deskontua %40koa zen lehenengoen kasuan, eta %25ekoa bigarrenen kasuan, baina Gobernuak hobaria handitu egin du azken hilabeteetan, Errusiak Ukraina inbaditzeak baliabide gutxien dituzten Espainiako familietan izan duen eragina arintzeko.
Babes zabalagoa Gizarte bonu elektrikoaren estaldura handitzea izan da, hain zuzen ere, familia ahulenak babesten dituen ezkutu soziala indartzeko Gobernuak azken hilabeteotan onartutako neurrietako bat. Energiaren arloan, bonu sozialaren deskontua handitzeaz gain, “justizia energetikoaren” bonua sortuko zela iragarri zen urrian, 1,5 milioi familiei iritsiko zaiena %40ko deskontua eskainiz.
Bonu berri hori 2023aren amaierara arte egongo da indarrean, eta hamalau ordainsariko Ondorio Anitzeko Errentaren Adierazlea bider 1,5 eta bi bitarteko errenta duten etxeek eskuratu ahal izango dute (16.800 eurotik beherako errenta duen heldu batekoa edota 27.720 eurotik beherako errenta duen lau kideko familia). Gainera, gizarte-bonu termikoaren aurrekontua (gasa barne) handitu egin da etxe kalteberetarako, batez besteko laguntza 375 eurora arte bikoiztuz etxe bakoitzeko; gutxienekoa ere 40 eurora igo da, egungo 35 euroen aldean.
Zergei dagokienez, argindarraren fakturaren karguak eta bidesariak nabarmen murriztu dira, elektrizitatearen eta gas naturalaren BEZa %5era jaisteaz gain. Elektrizitatea sortzeko gasaren prezioa aldi baterako muga-tzen duen tope iberiarrari esker, argindarraren igoera %15 inguru geldiarazi ahal izan da ekainean onartu zenetik. Gas-hornidurari dagokionean, gas-tarifa arautu berri bat sortu da gas-galdara zentralizatua duten bizilagunen komunitateentzat, eta tarifa horren berrikuspenetan gasaren garestitzeari aplikatzen zaion kostuaren %15eko muga luzatu da; horri esker, ordainagiria ez da %5 baino gehiago igoko hiru hilean behin.
Los datos
656.086
Hogares. A finales del pasado julio 656.086 hogares españoles contaban con el descuento que se aplica en la factura de la luz a los consumidores considerados vulnerables severos, con las rentas más bajas, frente a los 602.202 que recibían esa bonificación al cierre de 2021.
503.440
Cuatro miembros. Un total de 503.440 beneficiarios del bono social son unidades familiares de hasta cuatro miembros y convivientes que comparten hogar, mientras que 101.226 son familias numerosas con rentas bajas y 50.167 pensionistas.
6.000 euros
renta. En el caso de los consumidores vulnerables severos, no pueden superar los 6.000 euros en el caso de los solicitantes individuales, y de 16.212 euros si se trata de familias numerosas.
80%
Descuento. Desde octubre y hasta el 31 de diciembre de 2023, los hogares más pobres reciben un descuento del 80% sobre su factura de la luz.